De VPRO heeft iets nieuws. ‘In een kamer in het verleden wordt wekelijks iemand naar een afgelegen plek in Nederland gestuurd waar geen televisie en radio beschikbaar is, geen mobiele telefoon en geen internet. Die plek is een drijvende bungalow op het water van het Lauwersmeer. De gast mag kiezen wat er in de koelkast ligt, welke cd’s en boeken er mee gaan, maar blijft verstoken van contact met de buitenwereld, behoudens het korte gesprekje met de man met de motorboot die dagelijks hun audioverslag op komt halen.’

‘Loop niet weg van de nacht als je om de maan vraagt. Loop niet weg voor de doornen als je om een roos vraagt.’ — Rumi.

Het blijft me fascineren hoe bewuste en onbewuste gedachten als in vloeiende golven langs je leven glijden. Dat herinneringen die verstopt zitten naar de oppervlakte kunnen raken door een geur, een stem of situatie in je huidige bestaan. Ook dat je onderbewuste als een beekje jarenlang kan kabbelen en ineens kan overstromen. En dat er soms door storm, onweer en regenbuien golven over het het strand razen en met enorm geweld neerstrijken op het land.

De strekking van beide alinea’s hierboven lijkt een beetje hetzelfde; bij het experiment van de VPRO gaat een persoon de uitdaging aan met zijn of haar gedachten. Met zichzelf. Wanneer ga je hardop praten tegen jezelf? Op welk moment slaat de verveling zo toe dat je gaat neuriën? Is de stilte een vriend of vijand van jezelf? In hoeverre sluiten wij ons af van gedachten? Zijn onze gedachten en opgeslagen herinneringen een drempel of de sleutel naar oplossingen?

Met het ouder worden sla je meer op. Je neemt meer momenten mee en ervaringen om op te slaan. Als een bepaalde ervaring niet leuk of prettig is, wil je hem niet meer horen of zien. Je gaat hem verstoppen. Maar die ervaringen zijn misschien juist het bekijken waard. Wat is de boodschap?

Als je bepaalde (vervelende) ervaringen wegmoffelt in je eigen gedachtenbrein zul je in sommige situaties denken: ‘Nu gebeurt het me alweer!’ Een mooi moment. Dat is het moment om even stil te staan en die situatie eens dieper te onderzoeken. Een leermoment. De kolkende golvenmassa zal daarna gaan liggen. Je hebt de ervaring gebruikt om het op te lossen.