Mede-afhankelijkheid. Teveel leunen op de ander zodat de ander het gevoel krijgt, uiteindelijk, niet meer te leven voor zichzelf maar voor de ander omdat de persoon alleen nog maar bezig is met damage-control. Het zorgt ervoor dat de persoon die zorgt, en probeert te sturen omdat de ander dat op de een of andere manier verlangt, zichzelf dreigt te verliezen door mee te gaan in het ritme, gevoel en zelfs het totale leven van de ander. Die ander is vaak een persoon van wie je veel houdt. Maar houden van of uit een soort van medelijden handelen zijn hele verschillende dingen.
Houden van is soms ook een rem erop zetten. Houden van is soms ook aangeven dat je er voor iemand bent maar op jouw voorwaarden en met jouw grenzen. Houden van is zeggen: ik hoor je en ik ben er en ik hou van je en natuurlijk ben ik in de buurt en ga niet van je weg, maar ik heb ook mijn eigen leven waardoor ik ook ruimte heb om te geven. Als ik die ruimte niet meer heb, ben ik leeg en kan ik er niet voor je zijn. Ruimte geven is geen afscheid.
Medelijden is wensen dat de ander het beter krijgt dan nu. Medelijden is wensen dat alles om die persoon heen verandert want dat is zoveel beter voor die persoon. Wat jij denkt dat beter is voor de ander is eigenlijk zeggen dat de ander verkeerde keuzes maakt. Maar een volwassen mens maakt die keuzes, ook al vind jij dat het anders moet of begrijp je die keuzes niet.
Houden van is ook respecteren dat die persoon bepaalde keuzes maakt. En als het je pijn doet of de ander wil advies en uitleg en jij hebt het gevoel dat het tegenwerkt of indruist tegen je gevoel, dan kun jij zeggen dat die persoon zelf die keuzes maakt en dat je hoort wat die persoon wenst of doet maar dat jij er even niets mee kunt.
Houden van is acceptatie. Houden van is jezelf de ruimte geven om te ademen en tegen de ander zeggen, ik geef mezelf de ruimte om jou ook de ruimte te geven. Houden van is de kracht voelen om tegen de ander te zeggen: Ik gun je absolute onafhankelijkheid. Mijn schouders zijn breed maar niet breed genoeg om mezelf en jou te dragen. Maar kijk, jij hebt zelf twee schouders. Recht ze en zoek je weg. Ik vergeet je niet en ben er, misschien even van een afstandje maar laat je (je)zelf ontdekken. Dat is het beste cadeau wat ik je geven kan.
En ben je broeders, dan is het onzichtbare koord niet door te knippen.
Codependency bestaat uit een verzameling patronen die door het ego zijn ontwikkeld om fysiek te overleven in een emotioneel en spiritueel vijandige omgeving. Later, als volwassenen, gaan die patronen in de weg zitten en kunnen ze de oorzaak zijn van verslavingen en allerlei vormen van disfunctioneel gedrag. Deze zelfde patronen zijn overigens te herkennen in onze maatschappij en cultuur, in songteksten en films.
Ik heb vreselijk veel definities en beschrijvingen gelezen van wat Codependency betekent. Ik heb geleerd dat het niet gaat over wat anderen erover zeggen en schrijven maar dat het nodig is dat ieder voor zich (als hij/zij dat wil en daar aan toe is) herkent en erkent wat het voor hem/haar betekent. Voor mij betekent het in oorlog zijn met mezelf, in oorlog zijn met wie ik ben, met wat ik voel, met wat ik nodig heb, met wat ik denk.
Fijn @Karin dat je hier over schrijft. Her valt me op dat er in Amerika vreselijk veel over Codependency wordt geschreven en gepubliceerd en in Nederland maar bar weinig.
@Peter: en zeer zeker niet alleen bij verslavingsgedrag. het heeft een soort magneteneffect; de een leunt en de ander laat zichzelf leunen, maar haalt er voor zichzelf ook iets uit. degene die leunt haalt er iets uit, maar ook de ontvanger. en dat is voor anderen vaak moeilijk te snappen. soms moet je een ketting met schakels uit elkaar trekken om weer een nieuwe bruikbaardere ketting te maken die mooier is. …
en ik schreef er straks over omdat het me bezig heeft gehouden maar soms in een gesprek beland waarbij anderen ermee worstelen en ik dat gevoel weer bovenhaal.
@Karin Ja, die magneetwerking kan een echte valkuil zijn. Ik bedoeling de zin van dat het gedrag dat je noemt, bekend en vertrouwd kan aanvoelen en daarom als ‘normaal’ kan worden ervaren. Maar dat komt omdat het, veelal onbewust, doet herinneren aan de disfunctionele patronen die een kind tijdens zijn/haar kindertijd heeft aangeleerd. Het zijn die patronen die later als volwassene wordt voortgezet en die inderdaad als een magneet kunnen werken. Juist omdat het zo vertrouwd voelt. Maar wat vertrouwd voelt hoeft nog geen gezond gedrag te zijn. Leren daartussen onderscheid maken is al een hele stap in het proces van heling.
hoe oud is dit begrip?
via Peter kwam ik erachter dat het ook van toepassing is om menselijk gedrag. ik kende het alleen als een programmeurs ‘dingetje’. code is namelijk erg afhankelijk van andere code, bv een functie of een object.
De term Codependency is in de jaren 70 ontdekt @Marco. Daarvoor, in de jaren zestig, waren er wel behandelcentra voor wat men toen co-alcoholisten noemde. In de jaren zeventig is men dit co-dependents gaan noemen. Vanuit een groter perspectief ligt ook de oprichting van de AA in 1935 ten grondslag aan de ontdekking van het fenomeen dat men later codependency is gaan noemen.
uhhuh, ik bedoel aha!
Interessant begrip. Ik kende het niet, maar ik herken het wel. Wat ik me afvraag: kun je aan een codependent persoon duidelijk maken hoe zijn/haar gedrag is?
Ik had eens een collega met dit gedrag. En kreeg er een nooit opgelost conflict mee omdat zij absoluut niet zag wat ze deed, met zichzelf en met mij.
@Marieke: Zoals ik het ervaar kun je niet controleren of iemand de consequenties van zijn/haar gedrag zelf onder ogen ziet. Wat je wel kunt doen bij wijze van feedback is wat het specifieke gedrag met jou doet. Dan nog heb je geen garantie dat die ander het herkent en erkent. Als je feedback gaat geven kan, naar mijn idee, het model van geweldloze communicatie behulpzaam zijn. Dit model helpt om weg te blijven uit de oordelen over de ander (wat vaak leidt tot stijd). Belangrijkste deel van dit model is helderheid hebben over jouw waarneming, wat is precies het gedrag in objectieve termen, zonder oordelen dus. En daaraan koppel je wat het bij jou oproept aan gevoelens en behoeften. Tot slot kun je eventueel afsluiten met een verzoek (tot actie). Let op dat de ander consequentieloos (zonder enige vorm van straf) ‘nee’ kan zeggen op een verzoek.
Pingback: Codependency in Nederland : Zwerven door het alledaagse