Psychologie en woorden. Dat is interessanter dan je zou denken. Hoe werken woorden, wat brengen ze iemand en hoe voelt iemand zich bij bepaalde woorden. Welke woordkeus kun je gebruiken om te verduidelijken en welke woordkeus juist weer niet.
Ik kan in een gesprek zeggen dat ik je onduidelijk vindt of niet helder. Dat kan toch twee verschillende bedoelingen inhouden waarvan de ontvanger, naast in de war raken, ook nog beledigd zou kunnen zijn.
Ik kan best tegen kritiek, behalve als iemand mij op een beschuldigende toon toespreekt. Als ik van kritiek kan leren, ervaar ik het kritiek krijgen anders dan als iemand me alleen wil terechtwijzen. Als ik iets verkeerds doe en jij weet een betere manier zijn er twee manieren om dit uit te leggen:
1. Jij doet het verkeerd! Het moet anders! Of:
2. Als je de volgende keer nu dit doet, dat werkt beter.
Met woorden kun je ook overdrijven. ‘Die wandeling duurde wel zo lang, dat mijn zolen van mijn schoenen af sleten!’ Met woorden kun je een beeld scheppen van een situatie. Alsof je bij de woorden als vanzelf beelden kunt vormen. (Nu zijn beelddenkers sowieso goed in het omdenken van woorden naar beeld, en verbaas ik me nog steeds over het feit dat er ook woorddenkers zijn.)
Ik kan niet zo goed tegen het woord ‘dom’. Mijn haren vliegen recht overeind als ik een ouder tegen een kind hoor zeggen dat ie dom is omdat het kind een verkeerde som oplost, iets verkeerds uitspreekt of een vraag stelt.
Het woordje ‘raar’ kan ook vele betekenissen hebben die voor iedereen weer anders op te vatten is. En zo blijft het fascinerend om met woorden te spelen. Vooral in tekst.
Ben jij ook zo’n woordfanaat?
Ik ken me wel als iemand die aanvoelt wat bepaalde woorden doen en die dan zoekt naar andere woorden die prettiger aanvoelen. Zo heb ik me er tijdens de kerstdagen over verwonderd dat er zoveel mensen zijn die het over verplichtingen hebben. Wat zeg je nou over jezelf als je zegt dat je een verplichting hebt? Wie dringt je en wat is je straf als je niet gehoorzaamt? Een woord als ‘verplichting’ gebruik ik dus niet.
Het is met woorden net als met eten proeven: wat voor jou lekker smaakt kan voor mij vies smaken en andersom. Smaken verschillen en dat geldt ook voor de ‘smaak’ van woorden. Ik denk dat het zou helpen er minder vanuit te gaan dat woorden voor iedereen hetzelfde betekenen en om wat vaker nieuwsgierig te zijn naar elkaar en elkaar te bevragen naar de betekenis van wat we de ander horen zeggen.
Communiceren kan soms knap lastig zijn :-/
Terugvragen aan de ander of die begrepen heeft zoals jij jouw woorden bedoelde kan helpen.
Want naast ‘de juiste woorden’ gebruiken zijn we al snel geneigd in de aanname te schieten (dat de ander mij wel heeft begrepen / dat ik precies begrijp wat de ander bedoelt), terwijl bij navragen soms blijkt dat dat helemaal NIET zo is . . .
Ik hou van woorden. Bekijk ze, bewonder ze, proef ze, probeer ze uit, en bewaar ze wanneer ze prettig in de omgang zijn. Ik speel graag met woorden in een tekst om te kijken wat er met ze gebeurt wanneer ik ze anders inzet. In mijn dagelijkse communicatie let ik ook op welke woorden ik in welke situatie gebruik. Niet elk woord is even geschikt in bepaalde situaties. Daar kunnen die woorden niet altijd iets aan doen, wel degene die ze gebruikt. Dan nog is het de vraag of je de juiste toon hebt getroffen. Of de ander er ontvankelijk voor was.
Kortom, ik speel graag met woorden maar heb niet de illusie dat de ander mijn spel altijd kan volgen.
@Peter @Sonja, @petepel: woorden hebben voor iedereen een andere lading. zo snap ik dat woord verplichting wel. en waar het vandaan komt.
en ja, woorden, zinnen, gevoel en lading kan ervoor zorgen dat communicatie moeizaam verloopt. en is het inderdaad handig na te vragen of je iets goed begrepen hebt. soms begrijp je elkaar helemaal niet terwijl je dezelfde woorden gebruikt in een andere context …
Woorden kunnen bij mij heel sterke emoties oproepen. En meestal roepen woorden beelden bij me op – op het moment dat ik geen beeld heb bij wat ik lees of hoor, begrijp ik niet waarover het gaat. Daar heb ik dan “geen beeld bij”: letterlijk!
De psychologie van taal – erg boeiend
Pingback: Begrijp je mij nou eindelijke eens? - |
@Marieke: hey, dat heb ik ook!