Skip to content →

Wie denkt die hoofdletter wel dat ie is?

‘eigenlijk zijn hoofdletters gruwelijk arrogant. wie denkt die hoofdletter wel dat ie is?’

Zomaar een mijNmering van mijn kant. Ik had net ervoor een twitterconversatie achter de rug met iemand die me wees op enkele taalfouten. De taalfouten betroffen onder andere geen hoofdlettergebruik. ‘Oh,’ zei ik ‘ Maar ik haat hoofdletters.’ Nou, dan zou het twittergesprek stoppen. Je moest wel een begin en eind kunnen zien in een zin. Vandaar mijn gedachte: Wie denkt die hoofdletter eigenlijk wel dat ie is?

Natuurlijk moet ik hoofdletters gebruiken. Als ik mijn manuscript opstuur naar de uitgever zal ik niet schromen de hoofdletter te gebruiken. Omdat het zo hoort. Ook nu als ik dit blogje tik. Ik moet na elke punt weer beginnen met een hoofdletter, wel zo helder en duidelijk. Wat zou er gebeuren als ik dit nou eens niet zou doen? … dan zou ik gewoon verder tikken zonder enige hoofdletter te gebruiken. het tiept, vind ik, stukken prettiger. bovendien mis ik die hoofdletter niet eens. toch moet ik me eraan houden. De Nederlandse taal zegt nu eenmaal dat het ‘zo hoort’. Maar ja, er zijn wel meer dingen veranderd in de loop der jaren, dus waarom dit ook niet? Het heeft misschien ook te maken met het gebruik van de smartphone. Het is, als je appt en mailtjes verstuurt, sneller en efficiënter om meteen door te tikken, zonder een hoofdletter te gebruiken.

Een tijd geleden luisterde ik naar een gesprek met iemand over die gewraakte hoofdletter. Er was onderzoek gedaan naar de ergernis over de hoofdletter. Ik struinde op internet naar alles wat geschreven was over dit onderwerp. Ik kwam bijzondere reacties tegen:

‘ik ben voor gelijke behandeling en ik vind dat er een te groot verschil bestaat tussen hoofdletters en kleine letters. dit is overduidelijk letterisme.’ — onbekend.

‘Wat is het nut van hoofdletters? Hebben ze in de moderne maatschappij nog een functie, of is het niets meer dan een overblijfsel uit vroeger tijden (ik stel voor dat we het argument van gewenning achterwege laten)? Daarnaast, welk nut hadden ze vroeger? Hoe dan ook: wat zouden we missen als we ze zouden afschaffen?’ — Erik Lappen (wetenschapsforum.)

Wie denkt de hoofdletter wel dat ie is?

Het zou gaan om duiding. Maar, zo reageerde men op elkaar, je hoort deze duiding ook niet in gesprekken. Nu plaatste ik dus die ene tweet online. Er kwamen vrijwel meteen reacties. Dat was apart, vond ik. Meer mensen die de hoofdletter op z’n zachtst gezegd minder prettig vinden. Wat zouden zij ervan vinden? Er werd her en der gesproken over een afwijking of een bijzonderheid. Apart is het wel dat sommige mensen mijn mening delen.

 

hoofdletters

 

Op school, als je leert schrijven, zijn kinderen geneigd hoofdletters over te nemen die hun ouders hen hebben geleerd. Daarna leren ze op school de letters weer anders gebruiken, vaak met hele krultoestanden. Ik merk dat ik dat allemaal een beetje ouderwets en stom vind; als kinderen leesbaar schrijven, is dat niet voldoende?

Waarom heb ik zo’n hekel aan de hoofdletter? Ik vind het zo’n arrogantie hebben. Wie denkt de hoofdletter wel dat ie is? Als je hoofdletters gebruikt stel je de eerste letter per definitie superieur. Het is niet voor niets dat we niet willen dat men capslock gebruikt omdat HET DAN ZO DWINGEND EN SCHREEUWEND OVERKOMT.
Waarom is de punt achter elke zin niet voldoende om te zien dat er een nieuwe zin begint? Ik hoef mijn naam niet per sé te schrijven met hoofdletters, je ziet toch wel hoe ik heet? Het lezen en noemen blijft hetzelfde. Om een mooi voorbeeld te geven; het woord ijs is gewoon lelijk als je het een hoofdletter moet geven: Ijs. Het ziet er niet uit.

Toch weet ik, zo ervoer ik, dat men zich enorm kan ergeren aan het weglaten van de hoofdletter. ‘Het hoort niet.’ ‘Het is niet duidelijk.’ Enzovoorts. Maar, weet je wat nog erger is? Het weglaten van een vraagteken!

Ik ben heel benieuwd wat jullie hiervan vinden!

The Upper case and the lower case.

(Photo made by Michelle Vandy – CC)

Published in blog werk

9 Comments

  1. Als je zonder hoofdletters zou schrijven zou ik stoppen met je te lezen. Ik zou structuur en duidelijkheid missen. Punt!

  2. @Marloes: ik stop ook niet met hoofdletters schrijven.

  3. Door het gebruik van hoofdletters, komma’s, punten en dergelijke maak je duidelijk wat je precies bedoelt. Het voorkomt misverstanden.
    In een gesprek hoeft dat niet, want daar geeft de intonatie duidelijkheid: je kunt horen of iemand een vraag stelt. Ook de lichaamshouding en gezichtsuitdrukking geven veel informatie.
    Geschreven tekst heeft al deze voordelen niet. Vandaar dat er vaak misverstanden ontstaan tijdens het mailen.
    Schrijven is eigenlijk een gemankeerde vorm van communiceren.

  4. In tweets vind ik hoofdletters niet echt nodig, want dat zijn overzichtelijke kreten van max. 140 tekens. Ik gebruik ze wel, want mijn mobiel doet dat automatisch (2x spatie zet een punt en begint de volgende zin met hoofdletter). Dan is alleen onderkast willen typen juist meer werk.

    Op papier schrijf ik alleen maar in hoofdletters. Mijn handschrift is zo beroerd dat ik anders zelf mijn eigen tekst niet kan lezen. Mijn hoofdletters zijn nog enigszins te ontcijferen.

  5. De hoofdletter heeft zeker zijn nut, het legt de nadruk zoals in mijNmering natuurlijk :)
    Schrijftaal trekt steeds meer richting spreektaal, als ik spreek hoor je ook niet of ik iets met een hoofdletter zeg of niet. Als ik iets enkel met hoofdletters schrijf is dat ook spreektaal, maar dan hard en schreeuwerig.

    Er zijn regels, maar alle regels maar klakkeloos volgen en niet bevragen, daar wordt de mens en de taal niet mooier of praktischer van. Regels geven houvast om veilig over de grenzen ervan te kunnen kijken. Punt, hoofdletter, dat zit er nu nog ingebakken, dus ik zal het uit automatisme blijven doen tenzij ik er bewust een punt zonder hoofdletter achter zet.

  6. Ha wat leuk, én om te lezen én vanwege de herkenning. ik laat m steeds vaker weg, zo merkte ik laatst op in mijn interne dialoog – toen pijlde ik terug met de linker arrow en maakte er – het was in een voornaam – toch een hoofdletter van – op een of andere vage manier – en dat is echt heel vaag vind mijn innerlijke criticus, denkt er iets in mij dat degene wiens voornaam ik met kleine letter schrijf, dan zal denken dat ik hem haar niet voor 100% serieus neem, leifheb of iets anders – waar het voor mij helemaal niet mee te maken heeft. Veel meer met wat jij beschrijft, ik noe het even schrijversgemak. ZO ook met interpunktie. Zelf probeer ik er wel een beetje op te letten omdat ik toch al met zo veel dislectische fouten schrijf waarvan ik vele er niet uithaal, ik pas eigenlijk nooit auto correctie toe en snap ook wel dat deze anarchistische of in veeler ogen slordige manier van schrijven me lezers kost. Mijn blog is nog steeds mijn speeltuin waarin ik uitprobeer, freewheel en vauten mag maken én mág latens staan ook. Tuurlijk dubbelcheck ik als ik iets officieels uitzend, en zou dat heus ook wel doen áls ik een boek zou schrijven. Tegelijk zou ik er een aantal zinnen-prikkelende fouten in laten staan.

    Dank dank

    En als zo vaak ben ik weer te laat – gisteravond was het opvoedkundig – puppy in tha house – niet mogelijk om ongefrustreerd of wakker een stukje te tikken

    Zometeen de link

    Tot volgende week
    Carolien

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: