Toren boem.

Lieve Q,

Er staat een grote hijskraan bij ons in de straat als ik in de tuin kijk. Soms beweegt hij langzaam heen en weer. Ik moet denken aan wat je vorige week vertelde toen je aankwam bij je tijdelijke nieuwe huis. ‘Toren!’ riep je naar de hijskraan. Een torenhijskraan. We rekenen het goed. Al van kleins af aan vind je het een beetje spannend als er een toren van blokken wordt gebouwd. Je wordt onrustig en wil dat het stopt. Als er een toren wordt gebouwd kan het omvallen en dat kan best herrie maken en dat vind je eng. En dan moet je huilen.

Op school werd er een toren gebouwd. Je was er niet blij mee. Je moest heel erg huilen. Mama vertelde dat de juf je mee moest nemen naar een andere ruimte om tot rust te komen.

Tijdens een filmpje vroeg mama waarom je verdrietig was.

‘Toren!’ zei je.

‘En wat gebeurde er met de toren?’

‘Boem! Boem!’

‘En toen was je…?’

‘Driet.’

Het was even stil.

‘Huilen.’ zei je en maakte het gebaar van huilen. Een aai met je vinger over je wang.

‘Huilen.’ zei je nog een keer en je keek naar mama.

Het was een beetje sneu om je zo te zien. Je was helemaal onder de indruk zelfs nadat je was opgehaald van school en weer thuis op de bank zat. Maar wat kon je het goed vertellen! En wat was ik blij dát je het kon vertellen. …

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Als de brandweer.

We liepen voorbij het Park. Het was onze dagelijkse wandeltocht want als je de hele dag achter een bureau zit is het onverstandig om niet te bewegen. Vandaag stuurde ik de petitie als burgerinitiatief op naar de gemeente Den Haag. We moesten onderweg even naar de winkel en ik vond het wel een goed idee een taartje te kopen. 283 mensen, buurtbewoners, hulpverleners, mensen uit de zorg, het onderwijs en anonieme burgers ondertekenden de petitie. We hadden 250 digitale handtekeningen nodig.

Als ik me zo druk maak over maatschappelijke dingen, zaken waarvan ik vind dat ze anders moeten of beter dan blijft het makkelijk praten vanuit mijn veilige plek thuis. En ja, veel mensen maken zich druk en kunnen door allerlei omstandigheden niets doen of hebben de energie niet. Ik vertelde onderweg dat ik bij zaken die ik heel belangrijk vind zonder schroom de telefoon pak, mails verstuur, vragen stel en antwoorden wil. Vorig jaar november riep ik dat ik iets wilde doen aan die speeltuinen in de buurt, liefst in heel Nederland en wist niet waar te beginnen. Maar je begint en de weg wijst zich vanzelf.

Terwijl de petitie liep was ik al in gesprek met de gemeente Den Haag. Via Zoom, mails en telefonisch. Zelfs een keer op afstand omdat we de plek wilden zien waar het aangepaste speeltoestel zou moeten komen en om te zien of dit wel kon. Ik heb in die paar maanden zoveel nieuwe mensen leren kennen. Zonder schroom, misschien soms impulsief en als de brandweer ging ik door. ‘En ik krijg daar zoveel energie van.’ zei ik.

Er zijn lijnen uitgezet, het burgerinitiatief is ingestuurd en wordt hopelijk positief opgepakt. Ondertussen heb ik een nieuwe gemeente in Nederland benaderd. Deze gemeente heeft geen SamenSpeelAkkoord maar ze kunnen niet achterblijven toch?

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als blog

Weg.

Lieve Q,

En dan is het zover. In je huis komen er mensen kasten weghalen en de bank en andere meubels en je maakt een beweging met je arm, je beweegt heen en weer en zegt: ‘Weg!’ want alles gaat weg. Het maakt je misschien een beetje angstig en daardoor verdrietig want jouw huis is je veilige plek. Maar het is de langverwachte en broodnodige verbouwing waar iedereen op zat te wachten en die onvermijdelijk is. Je krijgt een benedenkamer met badkamer en hulpmiddelen zodat papa en mama je niet meer naar je kamer boven hoeven te dragen want je wordt al groot en zwaar.

Even was het passen en meten en heeft lieve Sylvia hele mooie plattegronden getekend van jouw huis en ervoor gezorgd dat er nieuwe mogelijkheden zijn zodat jouw huis nog mooier zal worden.

En dan ben je tijdelijk bij opa en oma en ga je nu naar een nieuwe plek. Een plek in een omgeving met zeven heuvels. Maar straks krijg je een mooie nieuwe kamer en krijgen papa en mama nieuwe meubels, een nieuwe keuken, nieuwe kleuren aan de muur en meer ruimte waardoor je met je rolstoel en trippelstoel beter kunt manoeuvreren.

Het zal even wennen zijn misschien maar als het voorjaar is kom je weer terug in je huis en gaan deze nieuwe spullen niet weg. En voor je het weet is het vergeten en ben je daar druk aan het spelen en zing je weer liedjes. En misschien zeg je dan ‘mooi’ als je met je arm heen en weer beweegt.

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Faction.

Wat is fictie? Volgens Wikipedia: ‘Met fictie (Latijn: fictio, “vorming”) wordt een verhaal of gedachtegang aangeduid, die zich hoofdzakelijk in de fantasie van de auteur of lezer afspeelt. Dit in tegenstelling tot de non-fictie, die op de feitelijke werkelijkheid berust. De term is ontleend aan het Franse fiction.’

Volgens mij heeft fictie nooit echt bestaan. Een fictie verhaal schrijven doe je met een dosis fantasie maar je bent nog altijd de boetseerder van het verhaal en je plukt uit alles dat in je ziel zit. Het kan niet waar zijn dat je alles verzint omdat je gewoonweg niet alles kunt verzinnen, zeker niet als je steeds ouder wordt en meer van de wereld weet en je ervaringen, herinneringen en gedachten opbergt. Wat je er vervolgens mee doet heet fictie. Je dikt aan, laat weg, vult op, combineert, fantaseert, boetseert. Pietje uit jouw verhaal is Mientje uit het echte verhaal; het verhaal dat je zag ontstaan in de trein, tijdens een restaurantbezoek of wat je hoorde. En vaak is het een opgeduikelde gedachte, ervaring of herinnering.

Misschien lukt fictie schrijven alleen als je een bonte verzameling hebt van alledaagse mijmeringen die je verwikkeld in een nieuw hoofdstuk. In dat hoofdstuk vallen nieuwe gebeurtenissen, verwikkelingen en dialogen samen. Mijn redacteur vond in mijn laatste verhaal de voornaam van de museumdirecteur niet kloppen. Maar de naam kwam er, het ontstond. Niet omdat ik lang nadacht over die naam. Dat gebeurt trouwens met alle personages in een fictie verhaal. Ze zijn er omdat het karakter mij dit meldt. Niet omdat ik lang nadenk over een voornaam. Ik kon het overigens goed weerleggen, die naam, vond ik.

En dan is er faction. Een combinatie van onderzoek naar feitelijke gebeurtenissen en een ‘zo had het geweest kunnen zijn.’ In dat laatste zit wel degelijk fictie verwerkt. De schrijver was er niet bij, kon er niet bij zijn en moet dus zijn fantasie gebruiken om een personage tot leven te roepen om het verhaal kloppend te maken.

Combinatie van fact en fiction: boeken die de bouw en vertelwijze van fictie hebben maar naar de inhoud een zuivere reportage zijn. Een beroemd voorbeeld uit de Amerikaanse literatuur is In cold blood (1966) van Truman Capote: een in fictionele vorm gegoten reconstructie van de moord op een gezin. bron: Ensie.

Persoonlijk hou ik enorm van dit genre. Ik las Jij bent van mij van Peter Middendorp. Een boek losjes gebaseerd op de gruwelijke moord op Marianne Vaatstra. En toch gaat het over Tille Storkema, een jonge boer en vader van twee kinderen die zich op een nacht vergrijpt aan een zestien jarig meisje uit het dorp en zich hierover dertien jaar niet uitspreekt totdat het net zich om hem heen gaat sluiten. Peter Middendorp maakt er wel degelijk literaire fictie van. Op een integere, onthutsende (soms ongemakkelijke) en vernuftige manier.

Het been in de Ijssel van Joris van Casteren staat ook op mijn lijst als het gaat om steengoede faction. Casteren neemt zichzelf als nieuwsgierige hoofdpersonage die op onderzoek gaat naar het verhaal achter een onderbeen dat in de zomer van 2005 gevonden wordt in de Ijssel. Van wie is dat onderbeen en waar komt het onderbeen vandaan? In een meeslepende speurtocht wordt je meegenomen in een verhaal dat steeds bizarder wordt maar waar ook het onderbeen, het lichaamsdeel, een identiteit krijgt en een ziel. Op de achterflap lees ik dat het ‘spannende literaire non-fictie’ wordt genoemd. Ook zijn veel kleinere verhaal Een botsing op het spoor valt in deze categorie.

Hier de uitzending VPRO Boeken met toen nog (*zucht*) Wim Brands:

https://www.vpro.nl/lees/columns/wim-brands/het-been.html

Dan de Opgang van Stefan Hertmans. Wat een schitterend verhaal. Als je erachter komt dat je een huis gekocht hebt met de bizarre Tweede Wereld Oorlog geschiedenis van Willem Verhulst, dit onderwerp als schrijver kunt onderzoeken en beschrijven in een format zoals faction beschrijft is dit boek zeer geslaagd. Wat bij dit verhaal anders is, is de manier waarop de schrijver momenten en karakters beschrijft waarvan hij de diepgang en emoties niet zou kunnen weten maar waar hij wel helemaal in slaagt ze deze diepgang en emoties te geven. En dan ga ik toch twijfelen of dit helemaal faction is. Ja, er wordt onderzoek gedaan en het wordt beschreven. Er zijn veel feiten in het verhaal verwerkt. Maar het boek is veel meer dan dat. Misschien is dit boek zo mooi geworden omdat mensen die niet meer leven en er niet meer zijn nu weer bestaan.

Veel schrijvers worden hun eigen literaire hoofdpersonage. Ik denk aan de Amerikaanse schrijver Joan Didion (Het jaar van het magisch denken), de Australische Cory Taylor (Dying, a memoir) maar ook A.F.Th. van der Heijden (Tonio. Een requiemroman), Adriaan van Dis (Ik kom terug) en Lieve Joris (Terug naar Neerpelt). Maar het fictie boek Zomervacht van Jaap Robben kent zelfs elementen die niet echt kloppen en dat werkt dus soms ook!

Mijn laatste verhaal Dicht (komt binnenkort uit) kent ook een waargebeurd punt van vertrek. Om het hele verhaal te schrijven gebruikte ik een boel fantasie maar er werd me ook veel aangedragen. Karakters fluisteren namelijk vaak in je oor. …

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als blog

Voorzichtigjes.

Nog voor de sneeuw uitkijken naar

alles dat veranderlijk, mistig en wit is, waar

alleen jij en ik lopen, daar

waar iedereen en alles stil is.

Voorzichtigjes, voet voor voet.

foto: Karin Ramaker

Gepubliceerd op
Gecategoriseerd als blog