Op zanderige grond hebben vele voetstappen gelopen.

De trein reed langs weilanden waar mijn oudoom misschien wel gelopen had. Toen ik op het station van Gilze en Rijen uitstapte en in de auto met mijn achternicht langs de oude huizen reed, voorbij de Hoofdstraat, langs een ijsboerderij, de hoek om richting haar woning, bedacht ik me dat ze misschien wel generaties terug hier wandelden met de kar of naar hun winkel liepen.
Op zanderige grond hebben vele voetstappen gelopen.

De oude foto’s werden bekeken. De grote strikken in het haar, de laarsschoenen. Mooi in pak; je dofte jezelf vroeger op voor een foto. Ze stonden voor de winkel die vader en moeder hadden. De een met donker haar, de ander met licht haar. En heel subtiel, in een grijns of een blik of een oogopslag, zag je soms herkenning. De verhalen kwamen ook op gang. Er was soms tragiek. Ze werkten hard, praatten niet en overleefden ziekte en gingen dood.
Het was bijzonder om met familie de verhalen te delen en het was mooi dat zoveel brieven, bidprentjes en andere schrijfsels bewaard waren gebleven. Hoe kon je anders de verhalen doorvertellen?

Nu de tijd langzaam gaat veranderen en de tijd speelt waren er nog meer foto’s en verhalen die ik misschien vroeger gehoord had maar niet meer kende. Of waren er foto’s en verhalen niet eerder verteld in mijn eigen familie. Ik merkte dat ik behoefte had om de verhalen en de foto’s weer te zien en om mijn moeder te laten praten. Haar jeugd, haar familie, haar geschiedenis. Mijn geschiedenis. Ik ga binnenkort met haar de fotoalbums bekijken. Tante Jo van mijn achternicht was ook de tante Jo van mijn moeder en zo zouden de dunne lijnen weer ergens gaan raken. En hoewel ik geen kinderen heb om de verhalen aan door te vertellen kan ik wel de verhalen verzamelen en bundelen. De namen in de stamboom worden steeds meer echte mensen. De mensen op de foto’s komen steeds meer tot leven. En door de verhalen te delen blijven ze bestaan.

Tussen de anekdotes en verhalen door aten we nog een worstenbroike. Het was goed.

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Alsof je de zee in je lichaam hebt gestopt.

Lieve Q,

Maandag ga je naar de speciale basisschool. Naar school! Hoewel ik vind dat je de afgelopen jaren ook al naar school bent gegaan. Je werkte je elke ochtend helemaal uit de naad. Misschien moet ik het de sportschool noemen. Ik weet niet meer welke arts het zei maar die buikspieren van jou lijken op die van een echte sportman. Daar kan geen wasbordje tegenop.
Mama vertelde over je hartruis. Als je je oor op je rug legt hoor je het ruisen alsof je de zee in je lichaam hebt gestopt. Je leeft met een hartruis. ‘Als je hart het maar doet.’ zei ik.

En dan lees ik vandaag over een moeder die haar kwetsbare kind heeft moeten loslaten. Dat ging bij mij door merg en been. Ik zat in mijn werkkamer toen ik het las en staarde met tranen in mijn ogen naar buiten.
‘Wat moet je met de tijd als je geen sondevoeding en medicatie meer hoeft te maken?’ vroeg ze zich af.
‘Een pan soep dan maar.’

Ik dank de zon en de maan en de grassprietjes dat wij je zien opgroeien. En natuurlijk is het anders en niet zoals we het ons allemaal hadden voorgesteld. Als je moeder of vader wilt worden denk je niet na over hoe je leven eruitziet als je kind kwetsbaar het levenslicht ziet. Het leven is niet maakbaar. En ik ben me er zo van bewust dat op het moment dat ik jou via de sondevoeding een medicijn geef dit dus wel degelijk een medische handeling is; ik geef jou geen snoepje. Dat is de werkelijkheid. En toch doen we het. Natuurlijk!

We leven in een kwetsbare tijd. Vanmorgen zei de tandarts tegen mij, die alles weet van jou, doe je voorzichtig? Want zij neemt alle maatregelen rondom corona zeer serieus. We zouden niet willen dat je papa en mama ziek worden zodat ze niet voor je kunnen zorgen. We willen ook niet dat jij ziek wordt. We kunnen jou helemaal niet missen.

lieve Q, als je maandag naar school gaat, geniet ervan! Zoek nieuwe vriendjes op, lach hard en veel en heb het naar je zin! En dan ga ik je snel videobellen om te vragen hoe het was!

Lees hier alle brieven aan Q.

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Het was op een maandagochtend.

Het was op een maandagochtend toen ik nietsvermoedend de badkamerdeur opende op de half gesloten psychogeriatrische afdeling in Rosmalen. De locatie, een heel oud verstopt ziekenhuis in een bosrijk gebied met daarbijbehorende paviljoens, met een klein boerderijtje met kakelende kippen en een haan die in de doodse stilte kukelde, met een oud mysterieus kerkhof met scheve oude zerken, bestaat al lang niet meer. Er lagen daar mensen die niet thuis gestorven waren maar hier, in dit donkere bosgebied met in de stilte soms schel gekrijs van mensen achter gesloten deuren dat door merg en been ging.
Ik moest eraan denken toen ik het tv programma Op Vrijdag bekeek met een actrice slash musicalster die vertelde over haar bijbaantjes voordat ze doorbrak. Ze maakte schoon op plekken waar het erg goor was, daar kwam het op neer. En ja, het is luxer als je in de avonduren lege kantoren schoonmaakt dan, laten we zeggen, de badkamers in de psychogeriatrische afdeling in Rosmalen. Ik was net begonnen bij de civiele dienst en een van mijn taken was de schoonmaak.
Ik opende de deur en deed het licht aan. Met mijn kar liep ik de badkamer in en stond aan de grond genageld. Ik weet niet meer precies wat ik dacht, maar terugdenkende zou ik gedacht kunnen hebben: ik loop hier weg.

Er zijn misschien in ieders leven wel herinneringen aan baantjes waarbij je het liefst je ogen wilt sluiten en wilt vergeten hoe het toen was. Het bleef bij dat ene incident. Ik had het er reuze naar mijn zin, ik bleef er tenslotte zes jaar vakantiewerk doen, heb verder leuke herinneringen en heb er enorm veel geleerd over mensen, hoe ze kunnen veranderen door tijd, omstandigheden, soms genen of een combinatie daarvan. Ik heb nog een paar ouderen op mijn netvlies staan die als losse foto’s in mijn brein voorbijschieten met hun traumatische verhalen. Ik was nog jong toen ik daar rondliep. Het had mij ook te veel kunnen raken.

Ik slikte mijn ongemak en afschuw weg die maandagochtend en maakte alle tegels schoon. Alles werd weggepoetst. De supervisor kwam een kijkje nemen toen ik wel heel lang wegbleef. Ik moest ook de gangen nog dweilen en dat moest het liefst voordat de karren met maaltijden werden binnengebracht.
‘Is het weer zover?’ vroeg ze, knikkend naar de tegels op de muren.
‘Dat gebeurt wel vaker in het weekend.’

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.

Te lang.

We aten een broodje paling en makreel bij Simonis op Scheveningen in de mistige ochtend na een hittegolf van acht dagen. Het duurde in alle opzichten te lang. Op het strand was zowaar zand te zien, er waren veel minder mensen. De paar verkeersregelaars die bij de rotonde stonden babbelden met elkaar. Je moet naar het strand als het afkoelt, de toeristen weg zijn en er mist verschijnt.

Zittend op een bankje keken we ver voor ons uit. Er was geen lijn te zien tussen zee en lucht, er waren geen boten te vinden en alles was grijs.
Er zat een man in zijn gebruinde blote bast in een klapstoeltje achter een beschutting te lezen uit een boek. Misschien las hij een klassieker, Hemingway’s The Old Man and the Sea.

Wil je mijn blog steunen met een kop koffie donatie? Ik doneer een kop koffie.

Wil je mijn blogstukjes in je mail ontvangen? Abonneer je dan hier.